Belgen scoren met zelf varende duwbak door sluizen

Een zelf varende duwbak die op afstand door een bediencentrale bestuurd door kanalen en sluizen vaart. De Belgen hebben het voor elkaar. Met hulp van de overheid en de EU is de autonoom varende Watertruck XI succesvol getest op het kanaal Leuven-Dijle.

De Belgen lieten al van zich spreken door de inzet, vijf jaar geleden, van achttien flexibele duwbakken op deze en andere kleine vaarwegen (CEMT I-IV). Group De Cloedt investeerde in zestien duwbakken, die tussen Diksmuide en Oostende hoofdzakelijk grond vervoeren. Vier ervan werden al uitgerust met slimme technologie om zelfstandig te kunnen varen.

Nu komt daar ook de zelf varende duwbak door sluizen bij van het bouwmaterialenbedrijf Andre Celis met de naam Watertruck XI. Een bijzonder project samen met de Group De Cloedt gefinancierd met behulp van de Belgische overheid en de EU.

De volledige groep André Celis vervoert per jaar tot wel 100 duizend ton verpakte goederen en gerecycleerde producten over het kanaal Leuven-Dijle en is sinds 2022 intensief bezig met het testen van (semi)autonoom varen. Hun bakken varen zonder schipper op het Leuven-Dijle kanaal. De ‘schipper’ werkt vanuit de bediencentrale Seafar Antwerpen.

Taxidienst

Het wegennet in Europa raakt meer en meer verzadigd. Tegelijk blijven de transportmogelijkheden op de kleine waterwegen onderbenut, zoals ook in Nederland door sommige partijen wordt onderkend. In Vlaanderen ligt 80 procent van alle bedrijven op minder dan tien kilometer afstand van een waterweg.  Met het project Watertruck+ willen Vlaanderen en Europa meer vracht van de weg naar het water halen, door de introductie van een nieuw concept, bestaande uit innovatieve duwbakken en duwboten’, motiveert het bouwbedrijf.  

André Celis gelooft op termijn in een taxidienst van zulke bakken en is tot nu toe een van de weinige bedrijven die groen licht heeft van de Vlaamse Waterweg. Bijzonder aan deze laatste vaart is dat Celis toestemming kreeg om in vier sluizen te schutten, of beter gezegd te drijven, zonder touwen om vast te leggen. Met hek- en boegschroeven wordt de duwbak, die 6 kilometer per uur vaart, tegen de kade geduwd en op zijn plaats gehouden. 

Het proefgebied waar het om gaat is de afstand tussen Zennegat en Leuven over het kanaal Leuven-Dijle. Er wordt al vele jaren aan het project Watertruck gewerkt. De techniek was er eerder dan groen licht voor complexe regelgeving voor (semi-) autonoom varen.

Nederland

Johan Klaps, Antwerps havenschepen en voorzitter van de Raad van Bestuur van Port of Antwerp-Bruges sprak eerder in deze krant al over regelgeving. ,,Autonoom rijdende vrachtwagens, autonome binnenvaart en drone-transport worden steeds belangrijker. Onze wetgeving is daarop aangepast, een Europese primeur. Ik hoop dat Nederland snel volgt. Het is immers vreemd dat een binnenschip autonoom kan varen in Vlaanderen, maar zodra het de grens oversteekt niet meer’’, sprak hij toen. 

Ook in Nederland wordt al jaren geëxperimenteerd met (elektrisch en op afstand bestuurde) duwbakken en boten. In Delft startte een pilot om zo vuil op te halen. Ook het Rotterdamse bedrijf Kotug richt zich op (onbemande) modulaire bakken in binnensteden die in konvooi gekoppeld kunnen worden. 

KBN volgt de ontwikkelingen rond automatisch en autonoom varen met belangstelling. ,,Innovatie kan helpen om de binnenvaart efficiënter en aantrekkelijker te maken, zeker op trajecten waar kleine vaarwegen beter benut kunnen worden. Tegelijk moet de toepassing passen binnen heldere wettelijke kaders en aantoonbaar veilig zijn voor bemanning, omgeving en andere vaarweggebruikers. In Nederland is ruimte voor dit soort innovaties via proefprojecten en vrijstellingen, waarbij praktijkervaring wordt opgedaan binnen de bestaande veiligheidsregels.’’