Kopzorgen over lage waterstanden

De scheepvaart moet in het oosten van het land nog weken rekening houden met de extreem lage waterstanden. Op sommige delen is het aan schippers zelf om te bepalen of er nog met lading gevaren kan worden. Deltacommissaris Co Verdaas waarschuwt voor onze kwetsbaarheid.

Problemen met het lage water in rivieren zijn al maanden breed in het nieuws. Records worden verbroken zoals in de Rijn bij Lobith, Keulen en Kaub. Slechter zal het niet worden, denken deskundigen, maar het duurt wel lang voordat de rivieren weer op een goed vaarpeil zitten. In september stroomde nog maar de helft van het water door de Rijn dan voor die tijd van het jaar gebruikelijk is. Het lukte Rijkswaterstaat zelfs niet meer om de minst gepeilde diepte door te geven aan de scheepvaart, omdat op sommige delen van rivieren hun meeste vaartuigen dieper liggen dan 125 centimeter. De schepen van Rijkswaterstaat zouden dan vastlopen. 

We zullen met lage rivierafvoeren blijvend rekening moeten houden als ‘het nieuwe normaal’. Door opwarming van de zee staat ook een volgend probleem te wachten: extreem veel regenval en hoog water. Transport staat nu extra onder druk. Niet alleen doordat er minder scheepsladingen kunnen worden vervoerd, ook de verouderde infrastructuur begint zijn tol te eisen in de vorm van uitval van bruggen. De 1,5 miljard euro extra die het kabinet heeft vrijgemaakt voor groot onderhoud aan infrastructuur wordt door veel partijen als compleet onvoldoende gezien.

Deltacommissaris

We moeten met z’n allen harder aan de slag om het land weerbaarder te maken tegen de extreme weersomstandigheden door het veranderde klimaat, zo waarschuwt Deltacommissaris Co Verdaas. Hij geeft aan dat we een flinke tand bij moet zetten om maatschappelijke schade in het veranderende klimaat met extreme droge en natte periodes zo veel mogelijk te beperken. De deltacommissaris deed dat onlangs bij de overhandiging van de resultaten van het onderzoek naar de houdbaarheid van de Nederlandse wateraanpak aan minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat.

,,We zijn wereldwijd vermaard om ons waterbeheer en met recht trots hoe we het water in ons land met onze sluizen, pompen, gemalen en stuwen kunnen sturen. Maar de extremen van deze zomer hebben ons opnieuw met de neus op de feiten gedrukt. We gaan het met techniek alleen niet redden. We moeten de koers bijstellen en de manier waarop we in onze delta leven gaan aanpassen. We zijn niet klaar voor de toekomst; we moeten echt aan de bak’’, aldus Verdaas.

Sneller opleiden

Daartoe werkt Rijkswaterstaat aan het versnellen van de opleiding tot verkeersbegeleider, waarbij het streven is dat nieuwe kandidaten eerder kunnen instromen. ,,We hebben ontzettend veel reacties gehad op onze noodkreet in de pers’’, zegt de woordvoerder. ,,We kijken nu wie geschikt is voor de functie en gaan mensen waar mogelijk sneller laten starten aan de opleiding.’’

In de praktijk betekent dit dat nieuwe kandidaten bijvoorbeeld niet altijd hoeven wachten op de start van een nieuwe opleidingsgroep. ,,We waren daar altijd vrij strikt in, maar kijken nu of een nieuwe kandidaat ook in kan stromen als een klas al is gestart. In de lengte van de opleiding, die inclusief wervingsproces twee jaar duurt, is winst te behalen.’’

Dit moet op langere termijn ook bijdragen aan de oplossing voor de personeelsproblemen in de nachtelijke uren in het gebied Amsterdam-Rijnkanaal, waar net zo goed naar heropening van de verkeerspost in de nacht wordt gestreefd. ,,Voor de middellange termijn werken we daar aan een soortgelijke puzzel, maar daar is die nog niet gelegd. We zijn er wel heel druk mee bezig.’’

De ASV heeft waardering voor de inzet waarmee Rijkswaterstaat de personeelskrapte probeert op te lossen. Machiel Smitsman: ,,Ik heb begrepen dat het openhouden van de post in Dordrecht achter de schermen heel wat voeten in aarde heeft gehad bij Rijkswaterstaat. Er is duidelijk met bloed, zweet en tranen aan gewerkt om dit voor elkaar te krijgen. Daaruit blijkt dat er in elk geval alles aan wordt gedaan.’’

Regels genegeerd

Het Amsterdam-Rijnkanaal blijft in de nacht open voor de scheepvaart, maar om die nachtvaart mogelijk te houden, gelden aanvullende maatregelen. Rijkswaterstaat heeft Koninklijke Binnenvaart Nederland laten weten dat de ingestelde gedragsregels in de praktijk niet altijd worden nageleefd en kennelijk niet bij iedereen voldoende bekend zijn.

KBN doet daarom een dringend beroep op alle binnenvaartondernemers en varenden die gebruikmaken van het Amsterdam-Rijnkanaal. ,,Houdt u aan de maatregelen en zorg dat deze informatie ook daadwerkelijk bij uw schepen en bemanningen terechtkomt. De aanvullende maatregelen in sector Maarssen gelden voor alle scheepvaart.’’