‘Massale omvlagging Nederlandse schepen onwaarschijnlijk’

Vlaggen Nederlandse schepen massaal uit als de beloning van Indonesische en Filipijnse zeevarenden niet langer wordt gebaseerd op het woonlandbeginsel? Een eerste onderzoek wees daarop, maar volgens een juist uitgevoerde second opinion door SEO Economisch Onderzoek zijn de gevolgen toch te overzien.

In augustus 2025 oordeelde het College voor de Rechten van de Mens dat twee zeevarenden uit Indonesië en de Filipijnen waren gediscrimineerd door Nederlandse rederijen. Hun beloning was gebaseerd op het woonlandbeginsel, waarbij het loon afhangt van het land waar een zeevarende woont. Naar aanleiding van deze uitspraak liet het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onderzoek doen naar de gevolgen van het loslaten van dit beginsel. HCSS en Deloitte concludeerden in dit onderzoek dat 50 tot 70 procent van de schepen onder Nederlandse vlag zou omvlaggen wanneer het woonlandbeginsel zou worden losgelaten, en dat dit grote economische en strategische gevolgen zou hebben. Stichting Equal Justice Equal Pay vroeg SEO Economisch Onderzoek om een second opinion.  

SEO concludeert nu dat de raming van 50 tot 70 procent omvlagging niet houdbaar is. ,,De aangenomen loonkostenimpuls is waarschijnlijk een overschatting en de kenmerken van veel schepen in het register, zoals pontons zonder bemanning, veerdiensten met een lokaal werkgebied en schepen met kapitein-eigenaren, maken omvlagging voor een groot deel van de vloot onwaarschijnlijk. Hiermee rekening houdend, vlagt niet meer dan 20 procent van het register om’’, stelt SEO.

Daarmee zijn ook de gevolgen voor de Nederlandse economie kleiner dan geraamd, tot zelfs nihil, aldus het laatste onderzoek. Van economische schade is alleen sprake als banen en toegevoegde waarde daadwerkelijk uit Nederland verdwijnen. Dit gebeurt niet noodzakelijkerwijs wanneer een schip van vlag verandert. Ook vindt SEO onvoldoende onderbouwing voor negatieve gevolgen voor publieke belangen zoals maritieme veiligheid, duurzaamheid en strategische autonomie.