FAME, RED III en brandstofkwaliteit: dit is de inzet van KBN

De afgelopen weken ontving KBN meerdere signalen en vragen van ondernemers over de invoering van RED III en het gebruik van FAME als biocomponent in diesel. De zorgen die wij horen zijn concreet en raken de dagelijkse bedrijfsvoering: veiligheid aan boord, bedrijfszekerheid, vervuilde of verstopte filters, storingen aan motoren en generatoren, brandstofkwaliteit, mogelijke gevolgen voor garanties en de extra kosten die hiermee gepaard kunnen gaan.

KBN neemt deze zorgen serieus. Een schip moet veilig en betrouwbaar kunnen varen. Ondernemers moeten weten welke brandstof zij bunkeren.

Daarnaast staat de binnenvaart voor een duidelijke verduurzamingsopgave. Ook onze sector moet de uitstoot de komende jaren verder terugbrengen. KBN ziet dat als een noodzakelijke ontwikkeling, maar niet als iets waarvoor één oplossing voor de hele vloot bestaat. Schepen, motoren, vaarprofielen en bedrijfsvoering verschillen daarvoor te veel. Daarom steunt KBN regels en oplossingen die bijdragen aan betaalbare en betrouwbare verduurzaming, mits ze uitvoerbaar zijn voor ondernemers. Veiligheid, bedrijfszekerheid, duidelijke brandstofinformatie en een gelijk Europees speelveld blijven daarbij voorwaarden.

In de discussie lopen de twee onderwerpen, RED III en FAME, regelmatig door elkaar heen. Dat is begrijpelijk, omdat ze in de praktijk met elkaar te maken kunnen hebben. Toch zijn het twee verschillende dossiers. Dat onderscheid is nodig om de juiste vragen te stellen én de juiste oplossingen te vinden.

Daarom zetten we hieronder de belangrijkste feiten op een rij:

RED III is geen bijmengverplichting

In de praktijk wordt RED III vaak omschreven als een bijmengverplichting. Dat is niet helemaal juist.

RED III is Europese regelgeving die energieleveranciers verplicht om de uitstoot van broeikasgassen van de energie die zij leveren stapsgewijs te verlagen. Voor de binnenvaart betekent dit dat brandstofleveranciers moeten aantonen dat zij in 2026 gemiddeld 2,5% CO₂-reductie realiseren ten opzichte van fossiele brandstof.

RED III schrijft niet één specifieke brandstof voor. Leveranciers en de markt bepalen hoe zij aan de verplichting willen voldoen. Dat kan onder meer met biobrandstoffen zoals HVO en FAME, maar ook met andere duurzame energiedragers, zoals elektriciteit, waterstof of methanol.

KBN is kritisch op de manier waarop RED III nu in Nederland voor de binnenvaart is ingevoerd. België en Duitsland hebben deze verplichting voor de binnenvaart nog niet op dezelfde manier ingevoerd. KBN heeft eerder gepleit voor gelijke invoering in de landen om ons heen. België heeft inmiddels een MoU (intentieverklaring) ondertekend en lijkt daarmee in die richting te bewegen. Duitsland heeft aangegeven deze verplichting niet voor de binnenvaart in te voeren. Daardoor blijft het risico bestaan dat ondernemers te maken krijgen met verschillende kosten en voorwaarden, afhankelijk van waar zij bunkeren of concurreren.

KBN blijft daarom aandringen op Europese afstemming en op maatregelen die voorkomen dat Nederlandse binnenvaartondernemers door nationale verschillen op achterstand komen.

FAME is een technisch vraagstuk

FAME is één van de mogelijke biocomponenten die kan worden ingezet om de CO₂-uitstoot van diesel te verlagen. Diesel die in Nederland als reguliere brandstof wordt geleverd, moet voldoen aan de Europese brandstofnorm EN 590. Die norm staat maximaal 7 procent FAME toe. Dat wordt ook wel B7 genoemd.

Dat betekent echter niet dat iedere motor of toepassing daar zonder meer geschikt voor is. De geschiktheid van FAME als brandstof voor de motor verschilt per motorfabrikant en motortype en is vaak afhankelijk van de specifieke uitvoering en het bouwjaar.

KBN ontvangt signalen uit de praktijk over onder andere filterverstopping, vervuiling, opslagstabiliteit, microbiologische groei en mogelijke gevolgen voor onderhoud en garanties. Deze signalen neemt KBN uiterst serieus: toepassing van FAME is alleen verantwoord als veiligheid, bedrijfszekerheid en brandstofkwaliteit voorop staan.

KBN speelt een proactieve rol

In de discussie lijkt het beeld te ontstaan dat KBN op dit dossier afwachtend zou zijn. Dat klopt niet, integendeel zelfs.

KBN is al geruime tijd actief betrokken bij gesprekken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, brandstofleveranciers en andere betrokken partijen over de uitvoerbaarheid van RED III en de gevolgen voor de binnenvaart. Wij geven input vanuit de praktijk, op basis van meldingen en signalen van leden. Ook is KBN initiatiefnemer en beheerder van het meldpunt voor ervaringen met scheepsbrandstoffen, waarbij samengewerkt wordt met IVR, NOVE en VOS.

Voor KBN staan in dit dossier een aantal voorwaarden centraal:

• veiligheid aan boord en een betrouwbare werking van motoren en generatoren;
• duidelijke en transparante brandstofspecificaties, zodat ondernemers weten welke brandstof zij bunkeren;
• borging van de brandstofkwaliteit;
• serieus onderzoek naar meldingen uit de praktijk;
• een gelijk Europees speelveld, zonder een nationale kop op Europese regelgeving. 

KBN ziet verduurzaming van de binnenvaart als een opgave waarvoor meerdere technische oplossingen beschikbaar zijn. Ondernemers moeten daarbij de ruimte houden om te kiezen voor een oplossing die past bij hun schip, motor en bedrijfsvoering.

Praktijkonderzoek naar hogere blends

Om meer inzicht te krijgen in de effecten van hogere FAME-blends heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een praktijkproef laten uitvoeren door het onderzoeksinstituut TNO met blends boven de huidige B7-norm, zoals B15, B20 en B30.

Het rapport van deze praktijkproef is op het moment nog niet openbaar. Naar verwachting zal dit wel binnen enkele weken gebeuren. Zodra deze resultaten beschikbaar zijn, komt KBN met een inhoudelijke duiding voor de sector en gaan we hierover met u in gesprek.

Meld uw praktijkervaring

Signalen uit de praktijk zijn belangrijk, maar om richting overheid, leveranciers, motorfabrikanten, verzekeraars en politiek problemen onder de aandacht te kunnen brengen, zijn concrete meldingen nodig. Alleen dan kunnen problemen worden onderbouwd en gericht worden besproken.

Ervaart u problemen die mogelijk verband houden met de gebruikte brandstof? Meld deze dan hier bij KBN en leg daarbij, voor zover mogelijk, ook de volgende gegevens vast:

• bunkerdatum;
• leverancier;
• brandstofspecificatie;
• eventueel bekend bijmengpercentage (blend);
• motortype;
• aard van het probleem;
• filterwissels of vervuiling;
• afwijkend motorgedrag of storingen aan generatoren;
• eventuele brandstofmonsters of analyserapporten. 

KBN blijft de ontwikkelingen nauwgezet volgen en zet zich in voor een zorgvuldige invoering van RED III, waarbij veiligheid, bedrijfszekerheid, brandstofkwaliteit en een gelijk Europees speelveld voor de binnenvaart centraal staan.

Bron: Koninklijke Binnenvaart Nederland