Jonge moderne nomaden kiezen voor binnenvaart

In een tijd waarin het gezinsleven aan boord steeds sterker onder druk staat en de romantiek van het samen varen aan ernstig verval onderhevig is, kiezen tegen de verwachting in nog altijd opvallend veel jonge mensen vol overgave voor een fulltime bestaan aan boord van een binnenvaartschip. Wat drijft deze moderne nomaden, wiens levensstijl in de zomermaanden extra zichtbaar is?

Ik denk dat je je in elke sector zorgen kunt maken over de toekomst. Wij willen ons daardoor niet laten leiden

Voor oud-verpleegkundige Lucia Weppelman was de keuze zo’n twee jaar geleden snel gemaakt, ondanks dat zij zelf niet afkomstig is uit de binnenvaart. Door permanent aan boord te gaan bij haar man Reinier konden zij voortaan altijd samen te zijn. ,,We wilden kinderen en hen zien opgroeien’’, vertelt ze. Die wens kwam uit: intussen zijn ze met z’n drieën, hun dochter is nu anderhalf jaar. 

Dochter van Lucia Weppelman

Lucia en Reinier jakkeren bewust niet 24/7 door. Ze leggen aan op fijne plekken, zitten op de graskant, wandelen en barbecueën. Lucia: ,,En waar het kan, nemen we een duik in het water zoals wat dagen terug in de Biesbosch.’’

Eenzelfde leven leiden Ries en Gerlinda Verhoeven die als gezin door heel Nederland varen. Hun situatie is extra bijzonder: beiden hebben geen schippersachtergrond, maar al in groep acht van de basisschool wist Ries na een snuffelstage dat hij wilde varen. ,,We willen het authentieke binnenvaartleven erin houden’’, vertelt Ries. ,,We houden de weekenden vrij, gaan dan een stadje in, spreken af met mensen. We genieten bewust ook van het varen zelf.’’

Zo staan Gerard en Inge Zuiddam er eveneens in. Ook zij zijn jong en bovenal dankbaar voor wat ze hebben en waar het schip hen brengt. ,,We proberen te genieten van elke dag’’, verwoordt Gerard. ,,En in de weekenden leggen we aan waar we zijn.’’

Inge en Gerard Zuiddam 

De gezinnen hebben duidelijk geen spijt van hun beslissing een bestaan aan boord op te bouwen. En kennelijk geldt dat voor velen, want uit grootschalig brancheonderzoek in 2025 naar mkb-binnenvaartbedrijven blijkt dat het aantal familie- en gezinsbedrijven afgelopen twintig jaar min of meer gelijk is gebleven. Ondanks een lichte afname in aantal en aandeel is nog steeds minimaal 60 procent van de ondernemingen een familiebedrijf.

Dat wekte enige verbazing in de branche, maar niet bij Lucia Weppelman die als respondent meewerkte aan het onderzoek. ,,Ik zie veel gezinnen met kinderen, ook op spitsen, en jonge stellen.’’

Tegelijkertijd herkennen schippers de zorgen, ongemakken en onzekerheden, waarover de onderzoekers ook reppen. Zij spreken zelfs van een ‘asociale infrastructuur’. Even de auto op de wal zetten bijvoorbeeld wordt steeds lastiger. De regelgeving en verduurzamingstaakstelling zijn pittig. En binnenvaartondernemers hebben hun omzetten weliswaar zien stijgen, maar kunnen moeilijker investeren. Financiering is lastig, nog slechts 41 procent van de schepen tot 1000 ton worden via banken gefinancierd.

Genieten aan boord. 

,,Toch maakt dat alles niet dat ondernemers ermee stoppen’’, merkt Lucia Weppelman. ,,Een eigen bedrijf beginnen, brengt altijd risico’s met zich mee’’, vult Gerard Zuiddam aan. En Ries Verhoeven nuanceert: ,,Ik denk dat je je in elke sector zorgen kunt maken over de toekomst. Wij willen ons daardoor niet laten leiden.’’

Die onbevangenheid is misschien juist de kunst van het ondernemen in de binnenvaart, beaamt voorzitter Machiel Smitsman van de Algemeene Schippers Vereeniging (ASV), die overigens ook geregeld een verkoelende duik neemt naast zijn schip. ,,Douchen doe je maar in het water, zei mijn moeder vroeger altijd in de zomer.’’ Ook hij zag recent een medewerker vertrekken om met zijn vrouw te gaan varen. ,,Als je je puur bezighoudt met varen, wegen positieve factoren zwaarder dan negatieve.’’

Jammer is wel dat het aantal echt fúlltime aan boord wonende schippers afneemt, merkt Gerard Zuiddam op: ,,Dan wil je buurten bij bekenden, maar zijn ze naar huis.’’ 

Ook dat strookt met de onderzoekscijfers: het aantal gezinnen dat wisselend aan boord én op de wal woont, is gestegen van 12 naar 26 procent. Machiel Smitsman. ,,Tot vier jaar terug was ook ik permanent aan boord, nu woon ik in het weekend op de wal.’’

Hoe je het ondanks alle beperkingen toch leuk houdt? Ries en Gerlinda Verhoeven stellen zichzelf bewust geregeld de vraag waarom ze voor dit leven kiezen. Ries: ,,Er zijn talrijke mensen die werken tussen vier muren, wij zijn lekker op het water. Wij kijken naar wat vandaag is en zien de toekomst positief.’’

Mooie lucht, foto genomen vanaf het schip. - Lucia Weppelman