Hoe snel heb je alles weer onder controle als de autonoom varende technologie uitvalt?

Nieuwe technologieën in de scheepvaart, uitmondend in remote en autonoom varen, bieden maritiem Nederland volop kansen, mits ze wijselijk worden toegepast. Tijdens Maritime Industry testte onderzoeksinstituut MARIN hoe snel schippers weer situatiebewust zijn op het moment dat ondersteunende technologie het even laat afweten en snel menselijk ingrijpen vereist is.

Techniek is nooit onfeilbaar. Een schip kan prima een vooraf uitgezette route volgen en dat geeft een schipper de vrijheid om tijdelijk de ogen van het water en de hand van het roer te halen. Maar wat als dan een waarschuwingssignaal komt, omdat er een hapering of een storing optreedt? Hoe snel heb je de besturing dan onder controle, met het complete beeld van de omstandigheden waaronder je vaart?

Als het stuurhuis of de brug tijdelijk onbemand is en er gaat op dat moment iets mis in de techniek, dan moet je snel kunnen handelen

Dat wordt momenteel onderzocht door MARIN. ,,Als het stuurhuis of de brug tijdelijk onbemand is en er gaat op dat moment iets mis in de techniek, dan moet je snel kunnen handelen’’, schetst Martijn Schipper van MARIN het belang van dit onderzoek. ,,Maar wat krijg je dan mee van de condities om je heen? Wat is het voor weer, hoe diep is de vaargeul, hoe ziet het verkeer er om je heen uit? Hoeveel informatie krijg je mee, wat geef je prioriteit en hoeveel tijd heb je nodig om de controle over het schip weer helemaal over te nemen?’’

Wat merk je op?

MARIN nam een mobiele simulator mee naar Maritime Industry in Gorinchem om deze vragen te beantwoorden. Schippers op de beurs werden actief benaderd om een virtueel stuk te varen op de rivier langs Gorinchem. Op zich niets bijzonders voor deze ervaren doelgroep, die de hand daar uiteraard niet voor omdraait. Maar juist in de routine zat hem de uitdaging. Na afloop van zestig, vijftig, veertig, dertig, twintig of tien seconden varen kregen de schippers namelijk een vragenlijst voorgelegd over de vaarcondities. Niets ingewikkelds, maar wat merk je in zo’n korte tijd op en wat niet? 

,,Als we die ‘situation awareness’ in beeld hebben, weten we bijvoorbeeld hoe ver van te voren er een waarschuwing moet uitgaan als de techniek in scenario’s dreigt te komen waar ze niet voor is ontworpen’’, schetst Martijn Schipper het belang. ,,Dat is een cruciale bouwsteen in het varen met  automatisering en autonome systemen. Een ander voorbeeld is dat we dan kunnen bepalen hoe lang de techniek aan boord autonoom het schip veilig moet kunnen houden wanneer bij remote control de verbindingen wegvallen.’’

Onderzoek op locatie

Voor MARIN zelf had het onderzoek van Maritime Industry nog een tweede doel. Het was namelijk de eerste keer dat het instituut een mobiele simulator op locatie opbouwde. ,,Normaal gesproken vragen we schippers om naar onze simulator in Wageningen te komen, maar dat is best omslachtig. Je bent afhankelijk van hun beschikbaarheid en als ze vrij zijn, zijn ze ook niet altijd in de gelegenheid om naar MARIN te komen. De ervaring op Maritime Industry was in dat opzicht erg positief’’, besluit Schipper. ,,Onze doelstelling was om minimaal vijfenveertig schippers achter de simulator te krijgen en het zijn er eenenzestig geworden. Op deze manier kunnen we professionals veel sneller bereiken. We zullen dit zeker vaker doen.’’