
Lokale kade
De gemeenteraadsverkiezingen liggen inmiddels achter ons en in de meeste gemeenten wordt nog volop onderhandeld over het nieuw te vormen college. Welke politieke partijen bepalen de aankomende vier jaar het beleid van het dorp of de stad en wie zal oppositie voeren? Aan de formatietafels wordt ook beslist over de indeling van de ruimte. En dus ook over de toekomst van de binnenvaart.
Precies daarom verstuurden Koninklijke Binnenvaart Nederland (KBN) en de Nederlandse Vereniging van Binnenhavens (NVB) recent brieven naar 123 gemeenten met een haven of kade. Dat was geen algemene oproep, maar een gerichte boodschap op het moment dat het ertoe doet: leg de rol van binnenvaart en binnenhavens vast in de coalitieakkoorden.
Want daar zit de crux. Niet in de erkenning – die is er meestal wel – maar in de vertaling naar concrete beleidskeuzes. Zonder die verankering delft de kade vaak het onderspit tegenover andere belangen.
De situatie wordt steeds nijpender. De recent gepubliceerde Binnenhavenmonitor schetst een beeld waarin ruimte aan het water steeds schaarser wordt. Kades veranderen in bouwlocaties, haventerreinen krijgen een andere bestemming. Begrijpelijk, gezien er veel woningen gebouwd moeten worden. Maar ook kortzichtig. Wanneer watergebonden functies verdwijnen, komen die in de praktijk niet meer terug.
Tegelijkertijd laat diezelfde woningbouwopgave zien wat er wél mogelijk is. In de Zuidplaspolder kiest de gemeente Zuidplas er bewust voor om miljoenen kubieke meters zand per schip aan te voeren voor de ontwikkeling van het nieuwe dorp Cortelande. Niet omdat het de goedkoopste optie is, maar om wegen en omgeving te ontlasten. Binnenvaart is daar geen abstract ideaal, maar een praktische keuze.
En precies daar ligt de opgave. Het benutten van die kansen vraagt om bewuste keuzes en duidelijke randvoorwaarden. Daarom vraagt de sector in haar lobby om drie concrete keuzes: behoud ruimte voor watergebonden logistiek, investeer in ligplaatsen en voorzieningen zoals walstroom, en zet de binnenvaart actief in bij bouwlogistiek.
De komende weken moeten uitwijzen of gemeenten oog hebben voor hun ‘unique selling point’, hun toegang tot het water. Dit is het moment waarop gemeenten bepalen of ze hun toegang tot het water echt benutten.
Dus de vraag is simpel: zien gemeenten watergebonden bedrijvigheid als onderdeel van de oplossing of als ruimte die opgeofferd mag worden?