Visiedocument om het gesprek in gang te houden

Hoe herorganiseren we de binnenvaart zó, dat zij zowel op de hoofdcorridors als op de haarvaten (kleinere rivieren en kanalen) aantrekkelijk blijft voor verladers, schippers én investeerders? Dat is de leidende vraag die Poul van den Elshout via een viertal lopende transities probeert te beantwoorden in zijn Visiedocument Binnenvaart 2035-2050. Zijn doel: het gesprek op gang brengen tussen alle bij de sector betrokken partijen.

De binnenvaart op weg naar 2035 en 2050

Poul van den Elshout is de oprichter van Olderwood, adviesbureau voor de ontwikkeling van toekomstgerichte,strategische oplossingen voor de logistieke en transportsector. Digitalisering, verduurzaming, procesoptimalisatie; dat zijn key words in de oplossingen die hij uitwerkt voor het bedrijfsleven. Dat doet hij ook voor de sector waarbij hij extra warme gevoelens heeft: de maritieme sector. ,,Ik ben de zoon van binnenvaartschippers en wil graag betekenisvol zijn voor de binnenvaart’’, zo verklaart hij zijn drive. ,,Ik zie zelf allerlei losse initiatieven die de branche moeten voorbereiden op de toekomst, maar een gedeeld toekomstbeeld mis ik. Daarom heb ik dit visiedocument opgesteld. Niet om mijn gelijk te krijgen, maar om het gesprek tussen verschillende partijen te versnellen.’’

De voorzitter van de Binnenvaarttafel refereerde er onlangs ook al aan: betrokken partijen beseffen best dat gezamenlijke actie nodig is om de sector toekomstproof te maken, maar op het moment dat intenties concreet gemaakt moeten worden gaat iedereen te veel zijn eigen weg. Hoe komt dat toch?

,,Al die verschillende partijen die bij de binnenvaart betrokken zijn, hebben hun eigen specialisatie. Samen vormen ze één grote taart, maar ze weten niet welk fruit er op de punt van de ander zit. Maar ze hebben wel veel invloed op elkaar. En ze moeten er van doordrongen zijn dat het in ieders belang is om samen op te trekken, want ze zijn niet de belangrijkste concurrenten van elkaar. De belangrijkste concurrenten voor de binnenvaart zitten op het spoor en op de weg.’’

Je verhaal begint bij vlootdifferentiatie.

,,Niemand bouwt nog kleinere schepen en dat heeft een reden: de financiering ervan is een probleem. En het is lastig om oudere schepen te retrofitten. Maar het is essentieel dat de binnenvaart de haarvaten van Europa kan bereiken. Als je daarvoor de capaciteit niet hebt, dan komt er ook geen modal shift. Wat moet je dan doen? Je mist bijvoorbeeld een ‘standaardpakket’ voor de retrofit van een bestaand schip waarbij het eerst zero-emissie ready wordt gemaakt en over tien, vijftien jaar de stap naar zero-emissie kan zetten. Als werven daarmee werken en groter en voordeliger kunnen inkopen vraagt de ombouw voor de eigenaar een lagere investering en kun je de oude vloot een flinke upgrade geven.’’

,,Dat is één. Maar het behoud van kleine schepen valt en staat ook bij de bereidheid van de grote rederijen om ze op te nemen in hun vloot én met goede afspraken met de verladers. Hun rol wordt nog weleens onderbelicht als de toekomst van de binnenvaart wordt besproken. Er is voldoende werk voor kleine schepen aan de kleinere kanalen en rivieren, bijvoorbeeld voor agri-, bouw- of afvalbedrijven.’’

De binnenvaart moet duurzaam zijn in de nabije toekomst, maar hoe?

,,Varen op batterijen is de ideale oplossing, maar dat zal nooit voor iedereen de geschikte oplossing zijn. De nieuwe brandstoffen waarover nu het meest gesproken wordt zijn methanol en waterstof, maar ik ben geen voorstander van waterstof in zijn huidige vorm vanwege de complexe draagbaarheid. Ik verwacht wél veel van LOHC. Dat is een waterstofdrager die nog niet volledig is uitontwikkeld, maar veelbelovend is. Het hoeft niet onder druk of cryogeen vervoerd te worden, het is niet giftig of gevaarlijk. Het is ook een interessante lading, omdat het in traditionele tankers vervoerd kan worden. LOHC verdient aandacht om verder tot wasdom te kweken.’’

Poul van den Elshout beschrijft verder onder andere de noodzaak van corridorprogramma’s voor technologieën en energiedragers en van georkestreerde digitalisering die ervoor zorgt dat datapunten verbonden zijn met elkaar. ,,Want dan zijn ze pas echt waardevol.’’

Ik verwacht veel van de waterstofdrager LOHC als brandstof van de toekomst

,,De overheid heeft daarin een sturende rol, door richtlijnen op te stellen over hoe de digitalisering georganiseerd moet worden. Hopelijk krijgt ook de binnenvaarttafel een vervolg, want ik denk dat het gesprek tussen alle spelers in de markt onvoldoende plaatsvindt. Dat is het idee achter dit document geweest: om het gesprek op gang te brengen en met z’n allen de binnenvaart weer stevig op de kaart te zetten.’’

Meer informatie is verkrijgbaar via poul@olderwood.nl.