Haven Antwerpen-Zeebrugge ontfermt zich over Oosterweelkerkje

Port of Antwerp-Bruges is gestart met de restauratie van de Sint-Jan de Doperkerk, beter bekend als het Oosterweelkerkje, met steun van Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts. Als laatste tastbare herinnering aan het verdwenen middeleeuwse polderdorp krijgt dit beschermde monument tijdens de Oosterweelwerken een nieuwe bestemming als informatie- en ontmoetingsplek.

De zaalkerk met een gotische toren uit ongeveer 1450 en een schip uit 1712 in classicistische stijl, doorstond eeuwen van oorlog, overstromingen en verwoesting maar werd telkens opnieuw opgebouwd. Toen het dorp Oosterweel in 1958 moest wijken voor de uitbreiding van de Antwerpse haven, bleef enkel de kerk overeind. Nu ligt ze verzonken in een zes meter diepe kuil tussen opgespoten havenwegen, als stille getuige van het verdwenen polderdorp én van de bredere poldergemeenschap in het noorden van Antwerpen. Sinds de laatste mis in 1971 raakte het gebouw in verval, maar met de restauratie en herbestemming krijgt het weer een toekomst.

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts investeert 95 duizend euro in de renovatie van het Oosterweelkerkje. De restauratie is in handen van het Antwerpse architectenbureau Karuur, dat ook tekende voor de restauratie van het bedieningshuis van de Siberiabrug bij het Havenhuis. De werken zullen ongeveer tien maanden duren. 

Het kerkje zal daarna voor Lantis dienst doen als infopunt, vertrekplaats voor werfbezoeken, vergaderruimte en locatie voor kleinschalige events. Tijdens Open Monumentendag op zondag 14 september 2025 stellen Lantis en Port of Antwerp-Bruges de werf uitzonderlijk open voor het publiek. Het is een unieke kans om dit historische baken aan de Schelde van dichtbij te ontdekken, net voordat het opnieuw een actieve rol krijgt in het verhaal van Oosterweel.

,,De Oosterweelverbinding dankt haar naam niet toevallig aan deze plek’’, zegt Laure Stuyk namens Lantis. ,,Ooit was hier het polderdorp Oosterweel, met het Oosterweelkerkje als stille getuige van een rijk verleden. Samen met Port of Antwerp Bruges geven we het bijzondere gebouw graag een nieuwe betekenis, midden op onze werf, het Oosterweelknooppunt. Het kerkje wordt zo een symbolische brug tussen verleden en vooruitgang en tussen stad en haven.’’